หญ้าทะเล: แหล่งกักเก็บคาร์บอนสีน้ำเงิน (Blue Carbon)
หญ้าทะเลเป็นระบบนิเวศชายฝั่งที่กักเก็บคาร์บอนได้สูงกว่าป่าบกหลายเท่า แต่ปัจจุบันแหล่งหญ้าทะเลไทยกำลังเสื่อมโทรมจากตะกอนชายฝั่งและกิจกรรมของมนุษย์ ส่งผลกระทบต่อทั้งการกักเก็บคาร์บอนและสัตว์ทะเลที่พึ่งพาหญ้าทะเลเป็นอาหาร
บริษัทฯ ร่วมกับภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์) ดำเนินโครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเลต่อเนื่องเข้าสู่ปีที่ 3 เพื่อพัฒนาเทคนิคการปลูกฟื้นฟู เพิ่มอัตราการรอด และวัดศักยภาพการกักเก็บคาร์บอนอย่างเป็นรูปธรรม
สถานการณ์หญ้าทะเลไทย ทำไมต้องฟื้นฟู
- แหล่งหญ้าทะเลเสื่อมโทรม — พื้นที่หญ้าทะเลที่เสื่อมโทรมจากกิจกรรมมนุษย์รวมกว่า 4,931 ไร่ ใน 6 จังหวัด สาเหตุหลักจากตะกอนชายฝั่งและการสัญจรทางเรือ
- กระทบห่วงโซ่ระบบนิเวศ — หญ้าทะเลเป็นแหล่งอาหารสำคัญของพะยูนและสัตว์ทะเล การเสื่อมโทรมของหญ้าทะเลส่งผลต่อความอยู่รอดของสัตว์เหล่านี้
- โอกาสด้านคาร์บอน — การฟื้นฟูหญ้าทะเลช่วยกักเก็บคาร์บอนกลับคืน เป็นทางออกที่ได้ทั้งระบบนิเวศและการลดโลกร้อน
คาร์บอนอินทรีย์สะสม ในพื้นที่ที่มีหญ้าทะเล
เพาะและทดลองปลูกหญ้าทะเลที่เกาะท่าไร่
ดำเนินโครงการต่อเนื่อง (2567-2568)
สิ่งที่ทำไปแล้ว ปี 2567–2568
- เทคนิค KU-SST — นวัตกรรมประเมินความเหมาะสมของพื้นที่ปลูก (KU Smart Site Selection) เพิ่มอัตราการรอดและการขยายตัวของหญ้าทะเล ปัจจุบันถ่ายทอดให้กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งครบทั้ง 5 ศูนย์ทั่วประเทศ
- ปลูกในพื้นที่ที่ไม่เคยมีหญ้า — พัฒนาเทคนิคปลูกหญ้าทะเลในพื้นที่ใหม่ ติดตามการเติบโตต่อเนื่องถึง 10 เดือน
- โครงสร้างพื้นฐาน 3 ส่วน — ห้องแล็บเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (สำเร็จเป็นแห่งแรกของโลกในการเพาะหญ้าคาทะเล) โรงเพาะหญ้าทะเล และบ่อเพาะอนุบาล
สำรวจและประเมิน
- สำรวจพื้นที่และประเมินความเหมาะสมก่อนปลูก
พัฒนาศักยภาพ
- พัฒนาเทคนิคและบุคลากร ชะลอผลกระทบต่อแหล่งหญ้าเดิม
กำหนดเป้าหมาย
- เลือกพื้นที่เป้าหมายเชิงรุกสำหรับการฟื้นฟู
ขยายพื้นที่
- ขยายผลการปลูกฟื้นฟูสู่พื้นที่ใหม่
ผลการศึกษาคาร์บอนสะสม (ตัน/ไร่)
(เชื่อมต่อแหล่งหญ้า)
(เชื่อมต่อแหล่งหญ้า)
หมายเหตุ: ข้อมูลเรียงลำดับจากปริมาณคาร์บอนสะสมมากไปน้อย ปริมาณคาร์บอนอินทรีย์สะสมในดินตะกอน (ลึก 20 ซม.) บริเวณเกาะท่าไร่ จ.นครศรีธรรมราช พบว่า พื้นที่ที่มีหญ้าทะเลปกคลุม โดยเฉพาะหญ้าคาทะเล (Enhalus acoroides) มีคาร์บอนสะสมสูงกว่าพื้นที่ไม่มีหญ้าอย่างชัดเจน
SE = หญ้าคาทะเล | SM = หญ้าหลายชนิดรวมกัน | NS = ไม่มีหญ้าปกคลุม